SOAP-verslagen schrijven: uitleg + voorbeeld
Een SOAP-verslag deelt je sessieverslag op in vier vaste blokken: wat de cliënt vertelt (S), wat je zelf waarneemt of meet (O), jouw analyse (A) en de afspraken voor de volgende stap (P). Je schrijft het in vijf tot tien minuten na de sessie, en je vindt later alles terug op dezelfde plek.
De methode komt uit de zorg en wordt veel gebruikt in de huisartsenpraktijk. In het Nederlands heet hij ook SOEP, met E van Evaluatie. Voor coaches werkt hij net zo goed.
Waarom zou je als coach SOAP gebruiken?
De vaste volgorde dwingt je om feiten en interpretatie te scheiden. Dat helpt op drie momenten:
- De volgende sessie. Je leest het P-blok en weet waar je gebleven was.
- Inzage. Een cliënt mag zijn dossier lezen. Een verslag waarin je duidelijk aangeeft wat hij zei en wat jij ervan vindt, kun je zonder gedoe laten zien.
- Overdracht of intervisie. Een collega leest in een minuut wat er speelt.
S – Subjectief: wat vertelt de cliënt?
Hier komt de hulpvraag of het verhaal van de cliënt, in zijn woorden. Wat is er sinds de vorige sessie gebeurd, wat ervaart hij, wat wil hij vandaag bespreken.
Tips:
- Gebruik korte citaten als die de kern vangen: "Ik zeg overal ja op."
- Schrijf "cliënt geeft aan" of "cliënt vertelt", zodat duidelijk is dat dit zijn perspectief is.
- Zet geen informatie over anderen erin die de cliënt niet zelf heeft gegeven.
O – Objectief: wat zie of meet je?
In de zorg staat hier wat uit lichamelijk en aanvullend onderzoek kwam. Een coach meet minder, maar je hebt wel waarnemingen en scores:
- Wat je ziet: houding, energie, of de cliënt op tijd was, of huiswerk gedaan is
- Scores uit een vragenlijst of schaalvraag ("stress vandaag: 7 van 10")
- Bij een leefstijlcoach of personal trainer: gewicht, labwaarden, trainingsgegevens
Houd het beschrijvend. "Cliënt praat snel, kijkt vaak op zijn telefoon" is een waarneming. "Cliënt is onrustig" is al een interpretatie, en die hoort bij A.
A – Analyse: wat maak jij ervan?
Dit is jouw professionele inschatting. Welke patronen zie je, hoe staat het met het doel van het traject, wat lijkt de cliënt tegen te houden. In de zorg staat hier de werkhypothese.
Formuleer het als hypothese, niet als oordeel. "Lijkt samen te hangen met" werkt beter dan "komt door". Een cliënt die zijn dossier leest, moet je analyse kunnen herkennen, ook als hij het er niet mee eens is.
P – Plan: wat spreek je af?
Het plan is wat je samen afspreekt: huiswerk, een oefening, een vragenlijst, de focus voor de volgende sessie en de datum. Schrijf het zo concreet dat je volgende week kunt nagaan of het gebeurd is.
Uitgewerkt voorbeeld: een coachsessie
Dit is een fictief voorbeeld. Sanne (38) is teamleider en zit in een traject over grenzen stellen. Dit is haar derde sessie.
S – Subjectief Cliënt vertelt dat ze vorige week twee extra projecten heeft aangenomen, "omdat niemand anders het deed". Ze slaapt slechter en ligt 's nachts te malen over werk. Wil vandaag oefenen met nee zeggen tegen haar manager.
O – Objectief Huiswerk (dagelijks noteren wanneer ze ja zei terwijl ze nee bedoelde): 4 van 7 dagen ingevuld, 9 momenten genoteerd. Schaalvraag werkdruk: 8 van 10 (vorige sessie 6). Kwam 10 minuten te laat, appte vooraf.
A – Analyse Patroon wordt duidelijker: ze zegt vooral ja bij verzoeken van haar manager, minder bij collega's. Lijkt samen te hangen met de angst om als "niet loyaal" gezien te worden, wat ze zelf in sessie 1 noemde. Werkdruk stijgt; slaapklachten in de gaten houden. Rollenspel liet zien dat ze een nee kan formuleren als ze tijd heeft om na te denken.
P – Plan
- Oefenzin: "Ik kom er morgen op terug" bij elk nieuw verzoek van haar manager
- Notitielijst doorzetten, nu ook noteren wat er gebeurde als ze wél uitstelde
- Volgende sessie: gesprek met manager over de twee extra projecten voorbereiden
- Als slaapklachten blijven: bespreken of huisarts bezoeken zinvol is
- Volgende afspraak: over twee weken
SOAP-template om te kopiëren
Plak dit in je dossier of notitieprogramma en vul het na elke sessie in.
Sessieverslag
Cliënt: [naam of cliëntnummer]
Datum: [datum] Sessie: [nummer] Vorm: [fysiek / video]
Trajectdoel: [doel in één zin]
S – Subjectief (wat de cliënt vertelt)
- Sinds vorige sessie:
- Hulpvraag vandaag:
- Kernuitspraak (citaat):
O – Objectief (wat ik zie of meet)
- Huiswerk gedaan: [ja / deels / nee] – toelichting:
- Scores (vragenlijst, schaalvraag):
- Waarnemingen:
A – Analyse (mijn inschatting)
- Patroon of thema:
- Voortgang richting trajectdoel:
- Aandachtspunt:
P – Plan (wat we afspreken)
- Huiswerk of oefening:
- Focus volgende sessie:
- Volgende afspraak:
In Coaching Companion heb ik SOAP-verslagen in het dossier gezet, bij de sessie waar ze over gaan. Bij de volgende afspraak lees je het P-blok van vorige keer terug zonder een document te zoeken. SOAP-verslagen zitten in de abonnementen Praktijk en Team, en in de app heet het A-blok Beoordeling.
Hoe schrijf je een verslag dat de cliënt mag lezen?
Cliënten hebben onder de AVG recht op inzage. De beroepscode van RBCZ zegt het ook: de cliënt krijgt op verzoek inzage in en een afschrift van zijn dossier, en gegevens over anderen haal je er eerst uit, tenzij de cliënt die zelf gaf.
Drie gewoontes helpen:
- Schrijf neutraal. Geen labels of grappen die je niet hardop zou zeggen.
- Houd ruwe werkaantekeningen apart van het verslag. RBCZ vraagt dat werkaantekeningen gescheiden van het dossier worden bewaard.
- Leg alleen gezondheidsinformatie vast die je nodig hebt, en alleen als de cliënt daar toestemming voor gaf.
Lees ook
- AVG voor coaches: zo bewaar je cliëntgegevens veilig
- Huiswerk en vragenlijsten tussen sessies: meer resultaat voor je cliënt
- Beste software voor coaches in Nederland 2026: eerlijke vergelijking